Viết về đề tài lao động, bài thơ "Bài ca vỡ đất" của Hoàng Trung Thông và bài "Đoàn thuyền đánh cá" của Huy Cận... được người đọc yêu thích nhất.
Huy Cận viết "Đoàn thuyền đánh cá" vào năm 1958, tại vùng biển Quảng Ninh phản ánh không khí lao động sôi nổi của nhân dân miền Bắc trong xây dựng hòa bình.
Trên văn đàn Việt Nam, giữa hàng trăm tác phẩm viết về nông thôn, Vợ nhặt của Kim Lân nổi lên như một hiện tượng độc đáo. Là một cây bút truyện ngắn "một lòng đi về với "đất", với "người", với "thuần hậu nguyên thủy" của cuộc sống nông thôn" (Nguyên Hồng - Bước đường viết văn - NXB Văn học 1971),
Từ mái trường Đại học Hà Nội, Phạm Tiến Duật bước vào đời lính chiến đấu và hoạt động trên con đường chiến lược Trường Sơn những năm tháng đánh Mỹ ác liệt nhất. Lửa khói chiến trường, chủ nghĩa anh hùng Việt Nam... in dấu chói lọi, kì vĩ như những tượng đài trong thơ Phạm Tiến Duật.
Từ nơi em gửi đến nơi anh
Những đoàn quân trùng trùng ra trận
Như tình yêu nối lời vô tận
Đông Trường Sơn, nối Tây Trường Sơn ”...
"Những đoàn quân trùng trùng ra trận ” được nhà thơ Phạm Tiến Duật nói đến trong bài thơ "Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây”
Mạch truyện đã được tác giả dẫn dắt một cách tự nhiên như vốn nó diễn ra trong cuộc sống của những ngày đói năm 1945 ở một xóm ngụ cư, tạo ra sức lôi cuốn và hấp dẫn đôi với người đọc. Câu chuyện chỉ xảy ra từ chiều hôm trước đến sáng hôm sau trong gia đình bà cụ Tứ gồm người mẹ, anh con trai và người con dâu mới (vợ nhặt) qua các đoạn cảnh sau
Trong cuộc kháng chiến chống Mĩ, những chiến sĩ lái xe trên đường Trường Sơn đã đi vào văn học với tư cách là những anh hùng. “Bài thơ về tiểu dội xe không kính" của Phạm Tiến Duật là một trong những bài thơ hay viết về những chiến sĩ lái xe trên đường Trường Sơn.
"Đồng chí" là bài thơ hay nhất của Chính Hữu viết về người nông dân mặc áo lính trong những năm đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Bài thơ được viết vào đầu xuân 1948, sau chiến thắng Việt Bắc thu đông 1947, nó đã đi qua một hành trình nửa thế kỉ
Để đoạn văn có thể đạt được kết quả tốt, cần chú ý:
- Các nhận định cần phải có căn cứ trong tác phẩm, tránh suy đoán, quy kết vu vơ.
- Tìm được những nhận định làm cho nhân vật trở nên thú vị, hấp dẫn. Ví dụ, khi phân tích nhân vật bà cụ Tứ, có thể nêu lên các nhận xét và kết luận sau:
Có thể dựa vào những câu nói, ví dụ như của anh Tràng khi khoe chai dầu nhỏ với người vợ tình cờ nhặt được, để thấy:
- Thoạt nghe, những câu như thế không chứa đựng ý nghĩa gì quan trọng.
- Nhưng trước hết, nó cho ta thấm thìa được hương sắc đậm đà trong tiếng nói dân dã của quê hương (chẳng hạn như qua hai tiếng cơ mà).
Điều cốt yếu nhất là phải tìm được cách diễn đạt thật chân thực cảm nghĩ của bản thần về nhan đề của thiên truyện ngắn. Chắc chắn đó phải là cảm tưởng về nỗi khổ đau, cay đắng của phận người, nhất là người phụ nữ nghèo khổ trong xã hội xưa.
Tác phẩm viết về cuộc đời của những người dân thời trước Cách mạng, thuộc tầng lớp mà M. Go-rơ-ki gọi là "dưới đáy", đang sống chật vật, cơ cực trong một xóm ngụ cư. Vào lúc Kim Lân sáng tác thiên truyện ngắn, một đề tài thế này khó có thể gọi là còn mới mẻ
Vũ Đình Liên bước vào Thơ mới với tấm lòng cảm thương chân thành mang nặng niềm hoài cổ. "ông dồ" là một kiệt tác của nhà thơ. Bài thơ khcp lại với hình ảnh:
"Năm nay đào lại nở
Không thấy ông đồ xưa
Những người muôn năm cũ
Hồn ở dâu bây giờ?"
Người mẹ Việt Nam xưa nay luôn có những phẩm chất tổt đẹp, mà đặc biệt trong những hoàn cảnh khó khăn, những phẩm chất ấy càng bừng sáng mạnh mẽ hơn như vì sao trong đêm tôn Bà cụ Tứ trong tác phẩm Vợ nhặt và nhân vật người đàn bà hàng chài trong Chiếc thuyền ngoài xa cũng vậy, tuy cả hai nhân vật ở hai hoàn cảnh khác nhau
Nguyễn Đình Chiểu, nhà thơ yêu nước Nam Bộ. Ông sống trong thời kì loạn lạc, xã hội rối ren, chế độ phong kiến Việt Nam suy tàn, bọn vua quan nhà Nguyễn thối nát. Xã hội đen tối, đau thương. Ngoài những thơ văn yêu nước. Nguyễn Đình Chiểu nổi tiếng với truyện thơ "Lục Vân Tiên" dài 2082 câu thư lục bát
Từ Hải chuộc Kiều ra khỏi chốn thanh lâu, Kiều trở thành một mệnh phụ phu nhân. Chẳng bao lâu sau, Từ Hải đã có binh cường tướng mạnh:
"Trong tay mười vạn tinh binh,
Kéo về đóng chật một thành Lâm Tri"