HƯỚNG DẪN
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Biển và sóng là những đề tài quen thuộc của thơ ca. Mỗi nhà thơ nhìn biển theo cảm hứng riêng của mình. V.Huygo trong “Đêm đại dương” khi đứng trước biển cả mênh mông sâu thẳm, đã nghe được “Những tiếng người tuyệt vọng kêu la”.
Bình Ngô đại cáo (BNĐC) là tác phẩm văn học chức năng hành chính quan trọng không chỉ đối với lịch sử dân tộc mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với tiến trình phát triển văn học sử Việt Nam.
GỢI Ý LÀM BÀI
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
- Hình như giữa thiên nhiên và con người luôn có sự hòa điệu. Vì vậy mà các nhà thơ thường tìm tiếng nói của tình yêu qua thiên nhiên. Để giãi bày tình yêu của một người con trai, Xuân Diệu có bài thơ Biển.
Có thể xem Nam Quốc sơn hà, Hịch tướng sĩ và Bình Ngô đại cáo là ba cái mốc đánh dấu những chặng đường phát triển rực rỡ của chủ nghĩa yêu nước trong văn học trung đại Việt Nam.
HƯỚNG DẪN
- Qua bài thơ Sóng, ta có thể cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu. Người phụ nữ ấy mạnh bạo, chủ động bày tỏ những khao khát yêu đương mãnh liệt và những rung động rạo rực trong lòng mình. Người phụ nữ ấy thủy chung, nhưng không còn nhẫn nhục, cam chịu nữa.
HƯỚNG DẪN
A. Vài nét về thơ Xuân Quỳnh
- Xuân Quỳnh là nhà thơ của hạnh phúc đời thường. Thơ chị là tiếng lòng của một tâm hồn tươi trẻ, luôn khát khao tình yêu, khát khao hạnh phúc bình dị đời thường. Trong số các nhà thơ hiện đại Việt Nam, Xuân Quỳnh xứng đáng được gọi là nhà thơ tình yêu.
Nhân nghĩa xưa nay vốn là một nội dung rất tích cực của Nho giáo. Đó là sự hi sinh, thương yêu và đùm bọc giữa con người với nhau. Thế nhưng, Nguyễn Trãi đã định nghĩa “nhân nghĩa” rất lạ. Theo ông, “nhân nghĩa” tức là phải yêu dân, phải lo đặt hạnh phúc của nhân dân lên hàng đầu và hãy chiến đấu vì hạnh phúc đó.
Bình Ngô đại cáo là tác phẩm tiêu biểu nhất của Nguyễn Trãi, nhà chính trị, quân sự và dĩ nhiên là nhà thơ, nhà văn kiệt xuất của dân tộc. Đây là bài cáo Nguyễn Trãi thay vua Lê Thái Tổ, viết để tuyên cáo rộng rãi với nhân dân về quá trình kháng chiến và thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
“Sóng” được in trong tập “Hoa dọc chiến hào”, xuất bản năm 1968 của nữ nhà thơ tình nổi tiếng Xuân Quỳnh. Bài thơ nói về tâm trạng, tình yêu mãnh liệt của người con gái khi yêu. Hãy đến với bài thơ bằng nhạc điệu, bài thơ là âm điệu của một cõi lòng bị sóng khấy động, đang rung lên đồng nhịp điệu với sóng biển.
Nghe hồn Nguyễn Trãi phiêu diêu
Tiếng gươnn khua, tiếng thơ kêu xé lòng
(Tố Hữu)
Tuy ra đời cách mạng gần sáu trăm năm, nhưng cho đến nay và muôn đời sau nữa, Bình Ngô đại cáo và những tác phẩm khác của Nguyễn Trãi mãi mãi đi sâu vào lòng người.
Văn chính luận của Nguyễn Trãi (Quang trung từ mệnh tập, Bình Ngô đại cáo...) là sự kết hợp giữa sức mạnh của lí tưởng nhân nghĩa yêu nước với khả năng lập luận chặt chẽ, sắc sảo, vì thế có sức thuyết phục mạnh mẽ với mọi người.
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
1. Yêu cầu về kĩ năng
Biết cách làm bài văn nghị luận về một đoạn thơ, kết cấu chặt chẽ, hành văn trôi chảy, lưu loát; không mắc lỗi về chính tả, lỗi dùng từ, ngữ pháp...
2. Yêu cầu về kiến thức
Trên cơ sở hiểu biết về tác giả Xuân Quỳnh và bài thơ Sóng, cần làm nổi bật tâm hồn người phụ nữ đang yêu được thể hiện trong đoạn thơ.
Nguyễn Trãi là một nhà chính trị tài ba đã hiến dâng cả đời mình cho công cuộc trọng đại nhất là cứu nước cứu dân, tuy thế ông cũng là con người của đời sống thường ngày. Tâm hồn ông luôn gắn bó với quê hương xứ sở, gắn bó với cuộc đời cần cù lao động của những người dân quê bình d
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
Các ý chính:
1. Giới thiệu tác giả tác phẩm và trích đoạn
2. Cảm nhận hai khổ thơ trên:
Khổ thơ là một phép so sánh giữa biển rộng và cuộc đời, thời gian như đám mây trôi... Đời người là hữu hạn giữa thời gian không gian vô hạn...
Sau khi chiến thắng quân Minh, xã hội phong kiến thời Lê sơ tuy vẫn còn vai trò lịch sử nhưng cũng đã bộc lộ những nét xấu xa (sự lục đục trong nội bộ những người có công đánh giặc, sự thiếu sáng suốt của Lê Lợi dẫn tới sự sát phạt bất công đối với một số công thần, những chính sách hà khắc đối với nhân dân...).