CÁC Ý CHÍNH
Như đã nói, để mô tả được mọi vẻ đẹp của sông Hương, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã quan sát dòng sông từ nhiều điểm nhìn khác nhau: khi thì theo hành trình của nó mà di chuyển điểm nhìn từ ngọn nguồn xuôi ra biển; khi thì đứng trên cao, từ đồi Tam Thai, Vọng Cảnh
a. Những tưởng gieo roi một lần
Quét sạch Nam bang bốn cõi
Câu thơ ấy của Trương Hán Siêu gợi ta nhớ đến điển tích Bồ Kinh nước Tần dẫn quân đi đánh nước Tấn. Đến bờ sông Phì nhìn nước sông chảy mà bảo rằng: “Cứ quân đội ta thế này, chỉ ném roi ngựa xuống cũng đủ chặn đứng dòng sông”
HƯỚNG DẪN
I. TÁC GIẢ
1. Tiểu sử cuộc đời
- Hoàng Phủ Ngọc Tường sinh năm 1937 tại thành phố Huế. Ông là một trí thức yêu nước, một chiến sĩ trong phòng trào đấu tranh chống Mĩ - ngụy ở Thừa thiên Huế.
- Ông quê gốc ở Quảng Trị nhưng sống, học tập, hoạt động, trưởng thành và gắn bó sâu sắc với Huế.
Thời Trần đã đi qua nhưng âm vang của những chiến công lẫy lừng của nó vẫn còn vang dội đâu đây. Chỉ tiếc một điều là thơ văn phản ánh thời oanh liệt ấy của ông cha ta chẳng còn là bao. Song tuy ít nhưng nó vẫn là những hòn ngọc sáng ngời trong kho tàng văn học Việt Nam.
Trong suốt thời kì lịch sử từ thế kỉ XI - XII, dân tộc Đại Việt đã phải đương đầu với những khó khăn ghê gớm và liên tiếp chống lại các cuộc xâm lăng của kẻ thù phương Bắc. Dòng văn học thời kì này hừng hực một khí thế hào hùng, tiêu biểu cho ý chí của cả một dân tộc quyết chiến đấu giành độc lập tự cường
Mỗi nhà văn thực sự có phong cách đều mang trong mình “thanh nam châm” riêng để hút những gì thích hợp vào nó. Nếu như Nguyễn Trung Thành gắn bó với con người và vùng đất Tây Nguyên. Nguyễn Thi tìm đến mảnh đất Nam Bộ thì “thanh nam châm” trong con người Hoàng Phủ Ngọc Tường lại hút ông về phía cảnh vật và con người xứ Huế.
Bạch Đằng giang phú của Trương Hán Siêu là một trong những bài phú tiêu biểu của văn chương Việt Nam cổ điển cả về nội dung lẫn hình thức. Viết về một địa danh lịch sử, với âm hưởng hào hùng, vang động, với những nét trữ tình thiết tha, bài phú này là một bài ca về lòng tự hào dân tộc.
Mỗi dòng sông của đất nước đều có vẻ đẹp riêng và nhiều dòng sông đã trở thành hình tượng nghệ thuật như sông Đà của Nguyễn Tuân, sông Vàm cỏ Đông của Hoài Vũ... và sông Hương cũng “có một dòng thi ca” và “không bao giờ lập lại ình trong cảm hứng của các nghệ sĩ”.
Trương Hán Siêu, tự là Thăng Phủ, hiệu Đôn Tẩu, sinh năm nào không rõ, chỉ biết ông mất năm 1354, người làng Phúc Thành, huyện Yên Ninh, lộ Trường Yên (nay thuộc xã Phúc Am, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình).
Cảm hứng yêu nước trong giai đoạn văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến XV là chất men say làm sống dậy hào khí của dân tộc trong thời kì nhân dân ta lập nên những chiến công hiển hách. Nổi bật hơn hết là chiến thắng oanh liệt ba lần đánh tan giặc Nguyên Mông xâm lược
CÁC Ý CHÍNH
a. Vẻ đẹp thiên nhiên của sông Hương hay vẻ đẹp của cô gái Huế
Quan sát dòng sông Hương, Hoàng Phủ Ngọc Tường phối hợp cùng một lúc nhiều điểm nhìn khác nhau. Nhưng dù từ điểm nào thì trong con mắt của ông, dòng sông Hương cũng hiện lên như một cô gái đẹp - không phải cái đẹp chung chung, mà vẻ dẹp của cô gái Huế, với cái duyên dáng riêng và mang tâm hồn riêng của Huế.
Thơ văn đời Trần, chúng ta không được biết đến nhiều. Có không ít lí do làm thất lạc những di sản quý báu ấy của dân tộc. Hiện nay, ta chỉ còn vài tác phẩm tiêu biểu. Một trong những tác phẩm ấy là bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ Lão:
Hoành sóc giang san kháp kỉ thu
...
Tu thính nhân gian thuyết Vũ hầu”.
Dòng sông trở thành nguồn cảm hứng vô tận cho nghệ thuật. Mỗi người nghệ sĩ đều mang trong mình một con sông yêu thương một dòng sông kỉ niệm. Song với mỗi cây bút khác nhau, mỗi dòng sông lại được khám phá với những vẻ đẹp hấp dẫn, thú vị và mới lạ.
Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
(Bình Ngô đại cáo - Nguyễn Trãi)
Quả thật, từ xưa đến nay, nền văn học Việt Nam rất phong phú, đa dạng. Nó là tấm gương phản chiếu đời sống tinh thần của con người Việt Nam.
Vào những năm 60 ở miền Bắc, không khí lao động dựng xây chủ nghĩa xã hội hết sức tưng bừng náo nhiệt. Vùng Tây Bắc - nơi chiến trường Điện Biên Phủ năm xưa đã được người miền xuôi lên khai phá... Chế Lan Viên viết Tiếng hát con tàu bắt đầu từ cảm hứng hiện thực ấy.