HƯỚNG DẪN 1. Lưu Quang Vũ (1948 - 1988) quê gốc ở thành phố Đà Nẵng, sinh tại huyện Hạ Hoà, tỉnh Phú Thọ; là con trai của nhà viết kịch Lưu Quang Thuận. Thuở nhỏ Lưu Quang Vũ sống với gia đình ở chiến khu Việt Bắc; từ năm 1954, về Hà Nội sống và học tập.

HƯỚNG DẪN TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả: Lưu Quang Vũ (1948 - 1988), sinh ở huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ, quê gốc ở Đà Nẵng. Tuổi ấu thơ, Lưu Quang Vũ sống ở vùng trung du Phú Thọ, đến năm 1954 về học ở Hà Nội. Ông từng là bộ đội trong kháng chiến chống Mĩ.

Lưu Quang Vũ là người có tài về nhiều mặt như viết văn, làm thơ, vẽ tranh... nhưng ông được xem là một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của văn học hiện đại Việt Nam. Những vở kịch của ông đã làm xôn xao dư luận và được sự đón nhận nồng nhiệt của khán giả.

HƯỚNG DẪN I. TÁC GIẢ 1. Tiểu sử cuộc đời. - Lưu Quang Vũ (1948- 1988), quê gốc ở Đà Nẵng, sinh tại Phú Thọ trong một gia đình trí thức, cha là nhà viết kịch Lưu Quang Thuận. Đến năm 1954, ông về sống và học tập ở Hà Nội. - Từ 1965 đến 1970: Lưu Quang Vũ vào bộ đội, phục vụ trong quân chủng Phòng không - Không quân và được biết đến với tư cách một nhà thơ tài năng đầy hứa hẹn.

HƯỚNG DẪN 1. Tóm tắt diễn biến của tình huống kịch trong đoạn trích Đoạn trích thể hiện xung đột cơ bản của vở kịch (giữa linh hồn và thân xác) lên đến đỉnh điểm: Sau mấy tháng, hồn ông Trương Ba ngụ trong thân xác anh hàng thịt, nhân vật hồn Trương Ba ngày càng trở nên xa lạ đối với vợ, con, cháu của mình cũng như bạn bè.

Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi là một bầu không gian trữ tình đặc sắc. Nó phong phú về cảnh và tình mà bài số bốn mươi ba trong chùm Bảo kính cảnh giới chứa đựng những nét độc đáo, lấp ló niềm tâm sự của tác giả. Bài thơ này có người đặt tên là Cảnh tình mùa hè

Về với thiên nhiên, ông lại có cơ hội gần gũi với thiên nhiên hơn. Ông vui thú, say mê với vẻ đẹp của thiên nhiên: Hòe lục đùn đùn tán rợp trương Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ Hồng liên trì đã tin mùi hương

Qua cảnh mùa hè, tình cảm của Nguyễn Trãi cũng thể hiện một cách sâu sắc: Lao xao chợ cá làng ngư phủ Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương “Chợ” là hình ảnh của sự thái bình trong tâm thức của người Việt. Chợ đông vui thì nước thái bình, thịnh trị, dân giàu đủ ấm no

Bài thơ này đã làm rõ nỗi niềm tâm sự của Nguyễn Trãi trong thời gian ở Côn Sơn nhưng tấm lòng yêu nước thương dân vẫn ngày đêm “cuồn cuộn nước triều Đông”. Với thiên nhiên cây cỏ ông yêu nó đắm say. Và có lẽ chính thiên nhiên đã cứu Nguyễn Trãi thoát khỏi những phút giây bi quan của đời mình.

Tiếp cận với Bảo kính cảnh giới 43 nói riêng và Quốc âm thi tập nói chung, người đọc cần hướng đến ý thức trân trọng, khả năng sáng tạo của Nguyễn Trãi đối với ngôn ngữ và văn hóa dân tộc trước khi đi vào hệ thống hình ảnh thiên nhiên, vẽ lên một bức tranh mùa hè hết sức sắc sảo của bài thơ.

Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi là một bầu không gian trữ tình đặc sắc. Nó phong phú về cảnh và tình mà bài số bốn mươi ba trong chùm Bảo kính cảnh giới chứa đựng những nét độc đáo, lấp ló niềm tâm sự của tác giả. Bài thơ này có người đặt tên là Cảnh tình mùa hè.

1. Cái tên của bài thơ mang tính chất giáo huấn (Gương báu răn mình) nhưng thực chất đây lại là một bài thơ trữ tình về cảnh, về người. Qua bài thơ có thể thấy được một tâm hồn nghệ sĩ rất giàu cảm xúc trước thiên nhiên tạo vật nhưng cũng tràn đầy những ước mơ bình dị mà cao đẹp về cuộc sống của nhân dân

Câu thơ “Lao xao chợ cá làng ngư phủ” gợi tới những âm thanh sống động trong sinh hoạt hàng ngày của đời sống con người, ở đây từ tượng thanh lao xao cũng được nhấn mạnh bằng biện pháp đảo ngữ để thể hiện sự tinh tế trong tâm hồn Nguyễn Trãi

Nhìn chung, bài thơ có những điểm cách tân về nghệ thuật so với thơ Đường, đặc biệt là câu chữ và cách dùng hình ảnh rất tự do. Mở đầu là câu sáu chữ, kết thúc cũng là câu sáu chữ; hình ảnh chợ cá và âm thanh lao xao của đời thường là những nét hiện thực dân dã mà văn chương cổ điển rất kiêng kị vì có vẻ dung tục

Thơ Quê Hương của Nguyễn Bỉnh Khiêm nói nhiều đến sự an phận, trầm tĩnh của một con người hành ít tàng nhiều, cuộc đời hầu như gắn liền với thôn dã. Nguyễn Du hằn trong tâm trí người đọc nỗi đau day dứt của kẻ xa quê, lênh đênh góc bể chân trời. Thơ Nguyễn Trãi khác hẳn.