Như một người hấp hối yêu cuộc đời mình sắp mất; khi đã bị tước đoạt tự do và dân chủ, người ta mới cuống cuồng đấu tranh cho những gì mình đã từng có... Cuộc đời cứ lặng lẽ trôi theo những dòng chảy nghịch lí như thế.
HƯỚNG DẪN
A. Tác giả:
- Nguyên Ngọc - Nguyễn Trung Thành tên thật là Nguyễn Văn Báu. Ông vốn là nhà văn trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp với tiểu thuyết nổi tiếng Đất nước đứng lên. Đó là ngòi bút gắn bó với mảnh đất Tây Nguyên, có nhiều thành tựu nhất khi viết về Tây Nguyên.
- Hoàn cảnh tạo ra tình yêu:
+ Tình yêu được nảy sinh trong lần gặp gở tình cờ, ngẫu nhiên giữa hai con người thuộc hai dòng họ có mối thù truyền kiếp không biết tự bao giờ. Nơi gặp nhau là một buổi lễ hội hóa trang được tổ chức tại nhà Ca-piu-lét, đối thủ của gia đình Rô-mê-ô.
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
1. Nhân vật Việt trong “Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi
- Việt là đứa con trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng ở Nam Bộ. Thù nhà, nợ nước đã nuôi dưỡng người con ấy trở thành người chiến sĩ giải phóng thời chống Mỹ gan góc, kiên cường, quyết liệt mà giàu tình thương yêu, dũng cảm và cũng thật hồn nhiên.
1. Thiên nhiên hòa hợp
- Thiên nhiên ở đây trở thành bạn của con người. Đây là một quan niệm khác với quan niệm trước đây của thời Trung cổ, thiên nhiên bị coi là nơi ẩn náu của tội lỗi, của cái ác.
- Thiên nhiên ở đây tạo ra bối cảnh thơ mộng cho cuộc tình của đôi trai tài gái sắc.
Nguyễn Trung Thành là một trong những nhà văn tiêu biểu của văn học Việt Nam thời chống Mĩ. Từ Đất nước đứng lên đến Rừng xà nu, chất sử thi dường như đã là đặc điểm quen thuộc của văn xuôi Nguyễn Trung Thành. Vì vậy, đến với Rừng xà nu, ấn tượng đọng lại sâu sắc nhất là chất sử thi trong văn học chống Mĩ.
1. Vẻ đẹp toát lên từ sự khác thường:
- Mối tình sinh ra trong hoàn cảnh thù địch, giữa hai dòng họ thù địch, dẫn tới sự thay đổi tình thế, hoàn cảnh và quan niệm sống: con người không thể sống trong sự thù hằn, mà phải sống trong hòa hợp yêu thương.
“Nếu tiểu thuyết là một đoạn của dòng đời thì truyện ngắn là cái mặt cắt của dòng đời - cái mặt cắt giữa của thân cây vũ trụ: chỉ lướt qua một đường vân trên cái khoảng gỗ tròn tròn kia, dù sau trăm năm vẫn thấy cả cuộc đời của thảo mộc” (Nguyễn Minh Châu).
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
1. Yêu cầu kĩ năng: Biết cách làm bài nghị luận về một tác phẩm, đoạn trích văn xuôi, phân tích được hình tượng nghệ thuật trong tác phẩm văn học. Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
Cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ và xâm lược Pháp là cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kì. Văn học thời kì này đã ghi lại những tấm gương chói ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng của một thời ra ngõ gặp anh hùng.
Cách đây khoảng hai trăm năm, lần đầu tiên khái niệm văn học lãng mạn ra đời ở phương Tây. Chủ nghĩa lãng mạn trong thơ gắn liền với tên tuổi, tài hoa của Hai-nơ (Đức), Huy-gô (Pháp), Puskin (Nga)...
Lòng yêu nước dó được thể hiện trong tình yêu thiên nhiên, yên non sông đất nước, yêu ngôn ngữ tiếng Việt. Tiếng nói trong “Thơ mới” là tiếng mẹ đẻ yêu thương, phong cảnh trong “Thơ mới” chính là đất nước Việt Nam mĩ lệ với những vẻ đẹp riêng của từng vùng quê hương.
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
1. Yêu cầu về kĩ năng
Biết cách làm bài văn nghị luận, vận dụng khả năng đọc - hiểu để phân tích một vấn đề trong tác phẩm (đoạn trích). Kết cấu chặt chẽ, hành văn trôi chảy, lưu loát; không mắc lỗi về chính tả, lỗi dùng từ, ngữ pháp...
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
1. Yêu cầu về kĩ năng:
Biết cách làm bài văn nghị luận về một tác phẩm văn xuôi (về một vấn đề được chỉ định sẵn của đề bài).
Bài cần có kết cấu mạch lạc, diễn đạt trôi chảy: hạn chế tối đa việc mắc lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp.
Nhà phê bình nổi tiếng Hoài Thanh trong Thi nhân Việt Nam đã dùng những lời trang trọng, tốt đẹp nhất: “Một thời đại trong thơ ca” để nói về phong trào Thơ mới (1932-1945). Với các gương mặt tiêu biểu nhất là Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn Mặc Tử
